ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ ԿԱՊ ՏԵՍԱԿԵՏ<BR>ՄԻԺԻ ՏԵՍԱԿԵՏ
ՄԻԺԻ
ORGANISE<BR>NOW ORGANISE
NOW
Հայ
Eng
 
 
 
 

08.03.2007 Պայքարենք կանանց հավասար իրավունքների և ներկայացուցչության համար

 
 

Պայքարենք կանանց հավասար իրավունքների  և ներկայացուցչության 

համար `հանուն աչդարության, ՀՀ ժողովրդավարական  ու կայուն 

զարգացման  և ազգային անվտանգության 


 

 

Ավելի քան 95 տարի էինչ աշխարհում նշվում է Կանանց միջազգային օրը`Մարտի 8-ըԱյն ծնվեց

1909թ-ինհյուսիսային (տեքստիլարդյունաբերության մեջ աշխատող ամերիկացի (ԱՄՆ-ի)

կանանց բողոքներովԻսկ 1911թ-ի մարտի 8-ին գերմանացի ընկերավարական (սոցիալիստԿլարա

Ցետկինը կազմակերպեց Կանանց միջազգային օրըորն ուղեկցվեց ցույցերով ու քայլարշավներով`

ԳերմանիայումԱվստրիայումԴանիայում և Եվրոպայի այլ երկրներում: 1977թ-ին Միավորված 

ազգերի կազմակերպությունը(ՄԱԿմարտի 8-ը պաշտոնապես ճանաչեց որպես Կանանց

միջազգային օրորը մինչև օրս նշվում է աշխարհի տարբեր պետություններումայդ թվում նաև

Հայաստանում: 


Մարտի 8-ը խորհրդանշում է պայքարըկանանց քաղաքական և սոցիալական

իրավունքների համար,ճանաչումն կանանց իրավունքի ու հնարավորության`

տղամարդկանց հետ հավասար մասնակցելու և որոշումներ կայացնելու իրենց

պետությունների և հասարակությունների կյանքի մասինՀայաստանում կանանց

իրավունքների ու սեռերի հավասարության մասին խոսքերը դժգոհության  ու թերահավատության,

ցինիզմովեն ընդունվումՏարեցթե՛ երիտասարդկինթե՛ տղամարդ`մեծ մասամբ պնդում ենթե`

Հայաստանում կանանց իրավունքների խնդիր գոյություն չունիոր մեր պետությունում

Սահմանադրությա և բոլոր օրենքներով հայտարարված են  մարդկանց հավասար իրավունքներ`

անկախ նաև սեռական պատկանելությունիցՀավասարությանը սակայնկարելի է մոտենալ երկու

դիտանկյունիցառաջինըայո՛օրենքով սեռական խտրականությունը մերժելն է և հավասար

իրավունքները օրենսդրության  երաշխավորելըիսկ երկրորդ մոտեցումը` այդ օրենքների

իրական կիրարկումը և հնարավորությունների հավասարությունն է (կամ այսպես

կոչված արդյունքի հավասարությունը),այն էպայմաններ ապահովելորպեսզի

կանայք ու տղամարդիկ փաստացի հավասար և արդար մասնակցություն ու

ներկայացուցչություն ունենան քաղաքականքաղաքացիականտնտե-սական,

սոցիալական և մշակութային ոլորտներում, բոլոր մակարդակնե-րում:

Հավասարություն չի նշանակում նմանություն. սեռերի հավասարությունը

սխալ է հանգեցնելայն մտայնությանըթե կանայք պետք է հրաժարվեն իրենց ներքին ու արտաքին կանացի

հատկանիշներիցգործենմտածենհագնվեն... տղամարդկանց նման կամ հակառակը`

տղա-մարդիկ կանանց նմանԸնդհակառակը,կանանց և տղամարդկանց հավասար ու արդար

մասնակցության իմաստը հենց այն էոր հասարակականտնտեսական,մշակութայինքաղաքական

և քաղա-քացիական կյանքում, բոլոր ոլորտներում հավասարակշռված լինեն կնոջ և

տղամարդու լիարժեք դերակատարության արժեքներըհավասարապես բարձրացվեն

ու պաշտպանվեն երկու սեռերին հատուկ տաբեր խնդիրներն ու հավասար

ներկայացուցչությունըՍա երաշխիքն էմեր հավաքականությանմեր

հասարակությանմեր ազգի ներդաշնակությանճշմարիտ համերաշխության և

կայուն զարգացման:Կանայք մեր պետության քաղաքացիների ու բնակիչների կեսից

ավելին են կազմումուստի արդարությունըմարդու և ազգային իրավունքները

պահանջում ենոր նրանք հավասար հնարավորություն ունենան բոլոր

մակարդակներումռազմավարություններումքաղաքական և հասարակական

որոշումների կայացման գործում բարձրացնել ու պաշտպանել իրենց յուրահատուկ

խնդիրներըխնդիրներ,որոնք ամենասերտ կերպով կապված են մեր պետության,

հասարակությանև ժողովրդի գոյությանանվտանգության և զարգացման հետ:

Կանանցիրավունքների խախտման խնդիրը Աֆրիկյան երկրներին կամ մահմեդական հասարակություններին

վերագրելը սկզբունքորեն  սխալ մտայնություն էԱյն տաեր դրսևորումներով գոյություն

ունի և կա բոլոր պետություններում և հասարակություններումու մեծ չափով նաև Հայաստանում:

Հայաստանյան իրականությունը չէ՞ արդյոքոր կանայք խուսափում են երեխա ունենալայն էլ մեկից 

ավելի ... Հայաստանի համար ազգային անվտանգության խնդիր չէ՞ արդյոքոր

դարձել ենք ծերացող հասարակություն (2005թ-ին ՀՀ-ում գրանցվել է տարեկան միայն մոտ 37000

ծնունդորը նշանակում է ավելի քան 50% անկում` 1990-ի շուրջ 80000 ծնունդների համեմատ ), 

իսկ միևնույն ժամանակ ակնկալում ենք ունենալ ծաղկուն Հայաստանի Հանրապետություն` բնակեցված

հիմնականում հայերովԱրցախի հայկական պետություն ու մի օր էլ վերադառնալ և տեր կանգնել 

Արևմտյան ՀայաստանինԱնբաժանելի է կապը մեր այս ձգտումների և կանանց իրավունքների

պաշտպանության և իրական կենսագործման միջևՄեր պետությունն այսօր պատշաճ կերպով չի

պաշտպանում կնոջ իրավունքը աշխատանքի ոլորտումիրականում (de facto) երաշխավորելովոր

կինը չկորցնի իր աշխատանքը երեխա ունենալուց հետոոր կարողանա որոշ

տարիներ համատեղել աշխատանքն ու իր փոքր երեխային խնամելու հոգսըոր

ֆիզիկական արձակուրդից հետո կարողանա վերապատրաստվել իր

մասնագիտության մեջ և լիարժեք, բարձրորակ ու պատասխանատու աշխատանք

ստանձնիոր բավարար պետական հովանավորություն ունենա իր անչափահաս

երեխաներին խնամելունրանց առողջությունն ու կրթությունն ապահովելուհամար...

Անհրաժեշտ է ապահովել կանանց հավասար վարձատրությունը`տղամարդկանց հետ միևնույն

որակավորման առկայության պայմաններումՆաև հավասար պայմաններ և հնարավորություններ

ստեղծել կանանց և տղամարդկանց համար միևնույն մակարդակի որակավորում ձեռք բերելու

համարԿանանց գործազրկությունը նույնպես ահազանգող խնդիր էաշխատանք փնտրողների մեծ 

մասըշուրջ 70.4%-ըկանայք են և այլն......


Ո՞վ կարող է և պետք է բարձրացնի եթե ոչ կանայք և գիտակից տղամարդկանց գոտեկցությամբ

(սոլիդարությամբ):Ինչպե՞ս կարող են կանայք դա արդյունավետ կերպով անելառանց լիարժեք,

հավասար և արդար ներկայացված լինելու հասարակական-քաղաքական կյանքումտեղական

ինքնակառավարման մարմիններումԱզգային ժողովումԿառավարությունումՍահմանադրական

Դատարանում ու այլ բարձր ատյաններում և որոշում կայացնող այլ մարմիններում: Միայն

քաղաքացիական և ոչ կառավարական կազմակերպությունների ջանքերը բավարար

չեն կարող լինելԱնհրաժեշտ է արդար մասնաբաժնով ներկայացված լինել Ազգային

Ժողովումնախարարություններումտեղական ինքնակառավարման մարմիններում,

նաև տնտեսական և այլ կառույցների ղեկավարություններումորոշումներ կայացնող

հիմնական մարմիններում`սկզում քվոտաների միջոցովիսկ հետագայում

քաղաքացիական գիտակցության շնորհիվԱնհրաժեշտ է նաև կրթական համակարգի

միջոցով ապահովելորպեսզի կինը լինի զորեղհամարձակ և ինքնավստահիրեն տեսնի

տղամարդուն հավասար թեկնածու և ղեկավար վերոնշյալ ոլորտներում գործելուիր կյանքիմեր

հասարակության և պետության համար կարևոր խնդիրները հանրորեն բարձրացնելու և

պաշտպանելունաև որոշումներ կայացնելու համար:Մեր պետության և հասարակության

յուրաքանչյուր անդամիս պատասխանատվությունն էկրթելդաստիարակել այնպիսի

քաղաքացիներ,որոնք կգիտակցեն ու կհարգեն իրենց տարբերությունները (այդ թվում

նաև սեռերիև դրանով հանդերձհավասար իրավունքներն ու

հնարավորությունները:

* * *

Մեր ազգի ամուր սյուները միշտ էլ եղել  են հայ կանայքիրենց բարձրմարդկային ու կանացի

ողջամտությամբհոգատարությամբդիմացկունությամբ ու տոկունությամբհեռատեսությամբ,

միաժամանակ հստակճկուն և բազմակողմանի մտածելու ու կազմակերպելու ունակությամբ,

վճռականությամբ և հավաքական շահիինքնապաշտպանության ու համերաշխության՝ ի գին իր

անձը երկրորդա-կան տեղ զիջելու առաքինի հատկանիշներովԱյո՛այս ամենը և ավելին են հայ

կանայքև հայ կանանց ԿԵՆՍԱԿԱՆ դերակատարության անփոխարինելի արժեքը հայոց

պատմությաններկայի և ապագայի կենսագործման մեջեթե ցավոք նույնիսկ նրանց ԱՆՈՒՆՆԵՐԸ

շատ չեն գրանցված և հիշատակված անհատ մեծությունների շարքում... ՑԱՎԱԼԻ է և անգամ

ՏԱՐՕՐԻՆԱԿ.... Միայն այս հատկանիշներով հզոր կանայք են կարող ծնել,

դաստիարակելկրթել,ուղղորդել լիարժեք մարդ էակներ և հայերԱյս կանայք են կարող կերտել նաև իրական

տղամարդկանցորոնց հետ ներդաշնակ՝ կոչված են ստեղծել արդարհամերաշխ և զարգացող հայ

անհատականություններընտանիքներհամայնքներհասարակություններազգպետությունՄեր

ազգի անվտանգության ամենադժվարին և ճակատագրական պահերին հայ կանանց շնորհիվ է

պաշտպանվել և պաշտպանվում հայ ընտանիքն ու ազգըինչպես իրականությունն է այսօր վկայում

թե՛ Հայաստանի Հանրապետությունումթե՛ Արցախում և թե՛ ՍփյուռքումՊետք է ՁԵՎԱԿԱՆ ու

ԱՐՀԵՍՏԱԿԱՆ ՃԱՆԱՉՈՂՈՒԹՅՈՒՆԻՑ մեծ թռիչք կատարել դեպի մեր՝ հայ կանանցԿԵՆՍԱԿԱՆ

ու ԱՌԱՆՑՔԱՅԻՆ արժեքի ու դերակատարության իրական ճանաչողությանը՝ մեր ազգի ու

պետության ներդաշնակժողովրդավարական և սոցիալական արդար զարգացման ոլորտում ապահովելով

 և ճշմարտացիորեն ամրացնելով հայ կանանց ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ հավասար

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆՆ ՈՒ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑՉՈՒԹՅՈՒՆԸ ազգային և պետական ԲՈԼՈՐ 

բարձր և որոշող դիրքերումԾաղիկ և անուշեղեն նվիրելուց ավելի հայ կանայք ԿՀԱՐԳՎԵՆ և ԿԳՆԱՀԱՏՎԵՆ,

երբ   իրենց գոտեկցեն և ՉԽՈՉԸՆԴՈՏ ԵՆ համայնքայինհասարակականպետական և ազգային

ատյաններում իրական որոշումներ կայացնող հավասար 50%և ոչ 5%, 10%, 15% կամ 25%

հպարտորեն բաշխելով և ինքնախաբեությամբ ինքնաբավարարվելովԵթե ազգի 50%-ից ավելին

կանայք են և նրանց որակական ներդրումը նույնպես ավելին է քան 50%ըապաարդարության,

մարդկային և ազգային իրավունքների և մանավանդ ողջամիտ ազգային ու պետական

անվտանգությունը և զարգացումը պահանջում ենոր հայ կանայք լինեն հիմնական ՈՐՈՇՈՒՄ

կայացնողների շարքերում՝ ներդնելով իրենց մարդկային և կանացի անդարձելի հատկանիշներըոր

միայն 50% որակյալ ներկա-յացուցչությամբ կհեղափոխեն և անպայման կբարելավեն հայ

իրականությունն ու ապագան:

Եթե ՄԵՆՔ այս ՉԸՆԿԱԼԵՑԻՆՔ և ՉԳԻՏԱԿՑԵՑԻՆՔապա կշարունակենք

պարզամտորեն (պրիմիտիվորեն)` ազգովին և պետականորեն անընդհատ հետքայլ

արձանագրել:


Մեծ ճիգ է պահանջվում  յուրաքանչյուրիցս՝ իբրև  կին և տղամարդ, բայց մանավանդ

ԲՈԼՈՐ հիմնական մակարդակներում ՈՒԺԻՆ տիրապետող ներկատղամարդկանցից:

Նրանց գիտակցությունըողջամտությունը,ազգանվիրությունը,

արդարամտությունըիրական առնականությունն ու տղամարդկությունը կփաստվեն,

եթե նրանք իրապես կարողանան արմատականորեն փոխել իրենց մտածողությունըև

վարքագիծն ու անարդար ավանդույթը և կանանց 50%՝հավասար

ներկայացուցչություն ապահովեն ուժի բոլոր  մակարդակներումՄարտահրավերը

նետված է նրանցԲայց արդյոք նրանք ունա՞կ են 

այդ մարդկային թռիչքը կատարելու հայ ազգի և պետական շինարարության ներկա 

ճակատագրական փուլումԵթե այո՛,ապա նրանք կկատարեն հայոց պատմության, 

բայց նաև քաղաքակիրթ աշխարհիպատմության կերտման ամենահզոր և քաջարի 

ԳՈՐԾԸ և կհիշատակվեն ընդմիշտ:

 

   Մարդու իրավունքների և ժողովրդա

                                                                          վարության    ինստիտուտՄԻԺԻ  

                                                                                                                                                                                          Երևան, 8 մարտի 2007

 

ՄԻՏՔ



ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանության ազգային ռազմավարության արդյունավետության գնահատում. Զեկույց

ԲՈՒՀ-ական ինքնավարության առկա հիմնախնդիրների հետազոտություն և վերլուծություն

Կարդացեք մեր թարգմանությունները

 
     
 
 
ՀՀ, ք.Երևան 0019, Այգեձոր 4/1
Հեռ. 264-712, բջջ. 091432119, էլ. փոստ info@idhr.am
© All rights reserved, 2014